Dolabınızdaki bahar temizliği hayatınızı nasıl değiştirebilir?

Mesele gezegeni kurtarmaya geldiğinde çözümün parçası olabileceğiniz bir sürü nokta var. Nereden mi başlamak lazım? Belki de en basiti evinizden, kendinizden. Mevsim dönümünün bizi yapmaya zorunlu bıraktığı bir konu bahar temizliği – düzenleme – alışveriş (!) yani çoğaltma ya da azaltma… Bu geleneksel yenilenme odaklı ev törenleri gelip çattığı zaman, ‘yeni mevsim, yeni moda, yeni bir ben…’ derken tüketimin neresinde durduğunuzu hiç hesaplamış mıydınız?

Gıda ve kişisel bakım ürünleri dışında, tekstil ürünleri de uzun ömürlü olabilmelerine rağmen dönüşümü en fazla olan ögeler arasında. Üstünüzdeki tişörtü ele alalım. Ne zaman aldınız ve sizinle geçirecek ne kadar ömrü var? Geçen sene de giyiyor muydunuz? Alırken etiketini okumuş muydunuz? %100 pamuklu mu? Ya da polyester oranı ne ? Büyük ihtimalle aldığınız ürün endüstriyel pamuk üretim zincirlerinden geçerek elinize ulaşmış olacak. Eğer değilse de ne mutlu size ve çevrenize. Aşağıdakileri okuyunca bana hak vereceksiniz.

* Pamuğun yetiştirilmesi, tatlı su kaynaklarının tüketilmesine sebep oluyor. Bir tişörtün tamamlanabilmesi için yaklaşık 2,700 litre suya ihtiyaç duyuluyor.

* 1 trilyon kilowatt saat her yıl global tekstil endüstrisi tarafından kullanılıyor. Bu rakam karbon etkisinin %10’luk oranına denk geliyor.

* Tekstil boyaması ise tamamen ziyan, yaklaşık 70 ve 150 litre su 1 kiloluk tekstil ürününe yetiyor.

* Gelelim karbon ayak izine, bir tişörtün bedeli 15kg. Yani yaklaşık kendi ağırlığının 20 katı!

Tekstil endüstrisinin hızlı tüketime cevap verebilmesi için kullandığı zehirli maddeleri unutmayın. Yaklaşık 8,000 değişik sentetik kimyasaldan bahsediyoruz: azoik boyalar, fatalatlar, nonilfeno gibi etiketlerde yazmayan zehirler kaynak sularını ve doğayı tahrib etmekte. Tekstil emekçilerinin pamuk üreticilerinin sağlığını olumsuz etkilemesinden defalarca bahsetmiştik. Unutmayın pamuk yetiştirilen en kirli mahsuller arasında.

Artan talep, dönüşüm, değişim kendimizi yeni olana layık görmek, moda olanı sevmek, istemek gözümüze harcama yapmanın “güzel” görünen yanlarından. Ama geriye kalanları görmemezlikten gelemeyiz:

Tekstil endüstrisinde ana rollerden birine sahip olan Çin’de, tahmin edilen tekstil atığı 26 milyon ton. Hong Kong’ta yapılan araştırmalara göre ise 2012 yılında, çöplüklerden 107,000 tonluk tekstil ürünü belediyeler tarafından toplandı. İngiltere’de ise yaklaşık 1milyon tonluk bir ürünün çöpe gittiği 2013 yılıda yapılan araştırmalarca açıklandı.

çöp

Ne yapalım?
‘E ben ne yapayım?’ diyen ve diyecek olanlar mutlaka etrafınızda vardır. Ama dünya, dış görünüşümüz için kirlenmeyi hak etmiyor. Kaldı ki zaten bu gidişle moda uğruna doğa kaynaklarının tükenmesini önlemek mümkün olmayacak. Moda tutkunları bu sorumluluğu üstlenmeye hazır mı?

Karşımızdaki problem oldukça büyük ama makine dişlilerinin ayarıyla oynamak yine talep edenin elinde. Dünyayı bir anda değiştiremeyiz, fakat farkındalık yaratabiliriz. Olaya bir bütün olarak bakarsak belki bugün vitrinlerde gördüklerimiz bizim eskisi gibi başımızı döndürmek yerine, başka alternatifler denemeye itebilir. İşte kendinizi sonra çevrenizi bulaştırabileceğiniz birkaç çevre dostu yenilenme önerileri:

Alma – paylaş – bağışla
Trend uğruna fazlalığa fazlalık kattığımız giysileri paylaşabilirsiniz. Bir daha kullanmayacağanız yada uzun zamandan beri kullanmadığınız bir giysi yığınınız varsa, ihtiyacınız olmayanla bir başkasının ihtiyaçlarını karşılamanız mümkün. Ayrıca sadece giysi değil, kullanmadığınız diğer eşyalarınızla bu paylaşıma dahil olabilirsiniz. Dolabınızı sadece satın alarak değil, paylaşarak da yenilemeniz kendinize ve çevreye yapabileceğiniz en basit iyiliklerden biri. Paranın geçmediği, ilham alabileceğiniz paylaşım ağlarına mutlaka göz atın.

Giysilerinizi soğuk suda yıkayın
Bir tişörtün karbon ayakizine daha fazlasını eklememeniz için soğuk suyu tercih edin. Giyisilerinizi soğuk suda yıkayarak da çamaşır makineniz temizleme görevini yerine getirebilir. Tipik bir çamaşır makinesi enerjisinin %90’ını suyu ısıtmak için, %10’unu ise motorunu çalıştırmak için kullanıyor. Böylelikle evinizin karbon ayak izini düşürmeniz mümkün.

Kendi deterjanını yap
Evinizde ve giysi dolabınızda hijyen sağlayabilmeniz için endüstriyel temizlik ürünlerine ihtiyacınız yok. İçinde katkı maddesi bulunmayan doğaya dost temizlik formüllerinizi kendiniz de yaratabilirsiniz. Örnek olarak sirke ve oksijenli su çamaşır temizliğinde en fazla kullanılan alternatiflerden. Sirkeyi yakından tanımak istiyorsanız eğer buraya
Satın alabileceğiniz çevre dostu hijyenik ürünler içinse rehberimizi buradaninceleyebilirsiniz.

Kullanılmayan giysilere başka bir çözüm: upcycle
Kullanmadığınız kıyafetlerden madem kurtulamıyorsunuz, öyleyse onlara yeni vasıflar kazandırın. Devir ‘kendin yap’ devri. Eğer hala denemediyseniz eski tişörtlerinizi tozbezi olmaktan kurtarabilirsiniz. Evinizdeki pek çok kıyafet veya eşya eminiz ki, farklı ihtiyaçlarınızı karşılayabilecek nitelikte. İlham veren fikirler burada

Doğa dostu etiketleri arayın
İhtiyaç doğrultusunda satın alacağınız kıyafetlerin adil ticaretle raflara geldiğinden emin olun. Seri üretimin yoksullaştırdığı gezegen ve sömürdüğü emeğe karşı, doğayı ve insanı merkezine alan markaları tercih edin. Peki bu markaları nasıl mı tanıyabilirsiniz? Seçeceğiniz ürünlerde organik pamuk etiketini aramanız yeterli. Etiket okumak ve konvansiyonel tarımı daha yakından atnımak için buraya.

Kendinize yakın hissettiğiniz markaları da kendinize benzetin! Pamuğun nereden geldiğini, üreticisini sorun, araştırın. Yani organik kotonu kullanmaya zorlayın. Kendiniz için büyük ama dünya için miniminicik bir adım olur. Bu baharın gerçek bir yenilik getirmesi dileklerimle.

 

Önceki yazıyı okuyun:
Don Kişot Sanat Festivali başlıyor

"Başka Bir Dünya’nın Mümkün olduğunu” göstereceği bir festival.

Kapat