Yeşilist.com Logo
12312411111111111111

Kar : Dost mu, Düşman mı?

by / 31 Yorum / 40 Okunma / 7 Ocak 2016

Kısa bir aradan sonra Yeşilist’in İngilizce websitesi yeniden aktif! Orijinal içerikler ile ger dönen Yeşilist İngilizce’nin ilk yazısı Daniel Schwank’den, hepimizin merak ettiği karın havayı temizleyip temizlemedi hakkında.

Yazıyı İngilizce okumak için Yeşilist İngilizce web sayfasını ziyaret edebilir, aynı zamanda Yeşilist İngilizceyi kendi Facebook ve Twitter sayfalarından takip edebilirsiniz.

Son bir kaç gündür, kar kahve dükkanlarının muhabbetlerini, sosyal medyayı ve evini bırakıp dışarı çıkmaya gönülsüzlerin aklını ele geçirmiş durumda. Bir kaç gün önce taksimi paylaştığım kibar, 50’li yaşlarında ki Türk bir kadın ile de kar konusunu bir kez daha açtık. İlk önce Türkçe, daha sonra da kibarca İngilizce konuşarak karın onu en mutlu yapan şeylerden biri olduğundan bahsetti.

Şehrin, sadece karın ortaya çıkarabileceği saflığına olan sevgimi o da benim ile paylaşıyordu. Taksiden çıkarken, şimdiye kadar birden fazla kez duyduğum bir şeyi söyledi bana: “Kar sağlıklıdır, canım! Havayı temizler ve bakterileri öldürür biliyorsun”

Büyüklerimizden duyduğumuz nasihatlar makbule geçer deil mi? Özdeyişlerin ve batıl inançların az da olsa gerçeklik değeri olması lazım bence. Ama biliyordum ki bunu birazcık daha araştırmam gerekiyordu. Eğer sıcakkanlı taksi arkadaşım haklı ise “Let it Snow, Let it Snow, Let it Snow”, ama haksız ise şehir ortamındaki karın insan sağlığına etkisi nedir? Karın bizim de içimizi donduran soğuğu, aynı zamanda bakterileri ve mikropları azaltacak şekilde donduruyor mu? Kar yağdıktan sonra soluduğumuz hava daha temiz, sağlıklı ve hastalandırıcı etkisi daha mı az?

230908

En sonunda, taksi arkadaşım yarı doğru çıktı. Yağış (kar, yağmur, dolu) atmosferdeki ağır metalleri ortadan kaldırarak, onun da önerdiği üzere havayı etkin bir biçimde “temizliyor”. Çocukları olan okuyucularımız bu bilgiyi, çocukları evden çıkmadan önce saçlarını kurutması için, yiyecekleri marulu 10 dakika boyunca suda tutmak için; “Bak haklıymışım” diyerek kullanabilirler. Ama maalesef, bilim karın bakteriyi öldürdüğü hakkında bilgiye muhalefet.

Kar atmosferde oluşurken, sanayiden oluşmuş ağır metal hava kirliliği, kar molekülleri ile birleşerek yeryüzüne iner. Daha sonra bu kar kristalleri, bizim bakir olarak gördüğümüz ama aslında içerisinde ağır metal barındıran kar toplulukları olarak birikir. Hatta biliminsanları şehirdeki kar örneklerini test ederek atmosferdeki hava kirliliğini ölçmeye bile başladılar. Sivas’ta yapılan ölçümler şehir ve şehir dışı hava kirliliği farkının en büyük olduğu yerlerden biri.[1]

Yani evet, kar yağdıktan sonra havada daha az ağır metal var, ama temiz hava pahalıya patlıyor. Kirli maddeler atmosferi terkediyor ama herkesin içinde bulunduğu, kartopu oynadığı yerlerde birikiyor. Neyseki, çoğu ağır metal zehirlenmesi, daha önceden etkilenmiş bitkileri veya hayvanları yersek sorun oluyor [2]. Ağır metal içeren kar ile temas yüzünden oluşan bildiğimiz bir vaka yok.

Peki size karsambaç yemenizi önerir miyim? Hayır. Bir kez deneseniz bile size zarar verir mi? Büyük ihtimalle hayır. Ama çocuklar apır metal zehirlenmesinden daha fazla etkilendiğinden anne ve babalar onları gözaltında tutmalılar. Şehirler ve sanayiye yakın bölgelerde ağır metal oranları kesinlikle daha fazla, o yüzden dikkat edin.

Bakteriler birbirinden çok farklı varlıklar ama çoğu, İstanbul’da oluşan donlardan ve kar yağışından etkilenmiyor. Basit bir şekilde, üreme hızlarını düşürerek, sağ kalıyorlar. Ağır kar yağışlarında durağan bir hale gelip, daha sıcak havalarda üremelerini devam ettiriyorlar. Hatta, bazı araştırmalar atmosferdeki bakterilerin kar oluşumunda kritik bir rol oynadığını bile belirtiyor.[3]

32512351235

Biliminsanlarının bakterileri nasıl sakladığına baktığınızda onları genellikle büyük laboratuvar buzluklarında dondurduğunu görürsünüz. Louisiana Devlet Üniversitesi’nden Doçent Dr. Brent Chrishner bakterileri devasa buzluklarda daha sonradan canlandırmak üzere -80°C gibi düşük sıcaklıklarda saklıyor [4]. Bu laboratuvar buzlukları, içine konulan örnekleri evinizdeki buzluklardan daha soğuk derecelerde saklayabiliyor. Eğer bakteriler bu düşük sıcaklıklarda hala yaşayabiliyorsa, emin olun arabanızın camında ve dışarda bir kaç gün de dayanabilir.

İşte size cevaplar! Karın toprağı ve bitkileri yalıtarak korumak gibi belirli yararları olabilir. Ama bu mucizevi beyaz şey bakterileri öldürmek konusunda yetersiz, havayı temizlemek konusunda ise çok az yardımcı oluyor. Bu içerik eski tarz inanışları değiştirecek mi? Hadi bakalım… En azından, umarım bundan sonra yaşadığım taksi paylaşma tecrübeleri bir bu kadar bilgilendirici olur.

Okuduğunuz içi teşekkürler ve Yeşiliz İngilizce’yi Facebook, Twitter ve Instagram’da takip etmeyi unutmayın! Ve her zaman olduğu gibi, yeşil yaşamaya dikkat edin!

Aşağıda kaynak olarak kullandığım makaleleri görebilirsiniz. Bağlantıları takip edip, daha fazla bilgi almaktan çekinmeyin.

1. Monitoring of Heavy Metal in Urban Snow as Indicator of Atmospheric Pollution
http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/03067310290024085

2. Heavy Metal Pollution and Human Biotoxic Effects
http://www.academicjournals.org/article/article1380209337_Duruibe%20et%20al.pdf

3. Ice Nucleation Active Bacteria and their Potential Role in Precipitation
https://www.researchgate.net/publication/230561354_Ice_nucleation_active_bacteria_and_their_potential_role_in_precipitation

4. Colder than Ice: Researchers Discover How Microbes Survive in Subfreezing Conditions
http://blogs.scientificamerican.com/guest-blog/colder-than-ice-researchers-discover-how-microbes-survive-in-subfreezing-conditions/



Yazarı Sosyal Medya Üzerinden Takip Edin!

Önceki yazıyı okuyun:
healthy_eating
2016’da iklim dostu bir beslenmeye sahip olmanın 5 yolu

Yeni yılda hedefiniz karbon ayak izinizi düşürmek olsun

Kapat