Elektronik Atıklar Çöp Değildir!

Birleşmiş Milletler Genel Müsteşarı David Malone, elektronik atıkların mutlak özen gösterilmesi gereken bir “şehir madeni” olduğunu söyledi.

Birleşmiş Mİlletler Üniversite’sinin hazırladığı raporda; pili ve elektrik kordonu ile atılan tüm cihazlar elektronik atık olarak tanımlanıyor. Sadece 2014 yılında çöpe atılan “E-atık”lar, Dünya genelinde 41.8 milyon ton civarındayken sadece 6.5 milyon tonu geri dönüşüm için işleme sokuluyor.

Elektronik atık denildiğinde genelde aklımıza cep telefonlarımız ya da bilgisayarlar gelse de, bu ve benzeri ürünler tüm elektronik atıkların sadece %7’sini oluştururken, %60’ını elektrik süpürgesi, çamaşır makinası, video kamera, elektrikli traş aleti gibi evde kullandığımız cihazlar oluşturuyor.

6390274548202

David Malone, elektronik atıkların, içerisinde altın, gümüş, demir ve bakır gibi maddeler bulunduran çok değerli bir kaynak olduğundan da bahsediyor. Bir kilogram demir için 200 kilogram maden işlenilmesi gerekirken, aynı 1 kilogramlık demir için sadece 2 kilogramlık elektronik atık işlenilmesi gerekiyor. Bu açıdan bakıldığında e-atıkların geri dönüştürülmesi halinde ekonomiye toplamda 52 milyar dolarlık bir kaynak oluşturabileceği hesaplanıyor.

E-atıkların en büyük üreticisi ABD ve Çin Halk Cumhuriyeti iken kişi başına düşen elektronik atıkları hesaplandığında 28.3 kg ile Norveç başı çekiyor, onu İsviçre, İzlanda, Danimarka gibi ülkeler takip ederken, ABD ve Çin Halk Cumhuriyeti kişi başına üretilen atıklarda ilk 40’ın içerisine bile girmiyor.

Hükümetlerin e-atık yasaları çıkardıkları ülkeler ve belgelendirilmiş geri dönüşüm oranları ise istenilen seviye de değil. Gene de ABD’de 2012 yılında 1 milyon ton geri dönüşüm için işleme sokulurken, Çin Halk Cumhuriyeti 2013 yılında 1.3 milyon tonu geri dönüştürdüğünü açıkladı.

8369936644

Hazırlanan raporda Türkiye’nin yıllık elektronik atık üretimi 503 bin ton olarak hesaplanırken, kişi başına düşen elektronik atık miktarı ise 6,5 kilogram.Bu rakamlar Türkiye’yi diğer ülkeler arasında 17. sıraya koyuyor.

2012’de Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından “Elektrikli ve Elektronik Eşyaların Kontrolü” adlı bir yönetmelik hazırlanmış olsa da, yönetmelikte yer alan hedeflere ve amaçlara halen ulaşılamamış. Bunun büyük bir sebebi ise, yönetmeliğin devlet kurumları,üreticiler ve tüketicilerin sorumluluklarını belirtmesine rağmen bu sorumlulukların yapılmaması halinde herhangi bir cezai işlem uygulamaması.

Gene de güzel bir haber var. Atıklarımızın yaklaşık %7sini dönüştüren elektronik atık geri dönüşüm sektörü giderek büyümekte. Yeşilist’in organize ettiği Students Go Green yarışmasının kazanan takımlarından BounToGreen, projeleri ile sadece Boğaziçi Üniversitesindeki kampüslerinde neredeyse 2 ton elektronik atık toplayarak elektronik atıkların istifade edilmesi gereken büyük bir kaynak olduğunu gösterdi. Sizde bu atıkları toplayan şirketler ile görüşebilir ve elektronik atıklarınızın çevreye olan etkisini ortadan kaldırabilirsiniz.

Önceki yazıyı okuyun:
Çocuğunuzun kendi tasarlayabileceği 6 oyuncak

Mesele çocuğunuzla kaliteli zaman geçirmek ise size birkaç önerimiz var.

Kapat