Sıfır atık yaşam tarzının olmazsa olmazı: 5R kuralı

Sıfır atık yaşam tarzını benimsemenin ilk adımları hayatınıza 5R kuralını uygulamaktan geçiyor. 5R kuralını; refuse (reddet), reduce (azalt), reuse (yeniden kullan), rot or replant (kompost yap, yeniden dik) ve recycle (geri dönüştür) olarak açıklayabiliriz.

Şimdi bu 5R kuralının her bir adımının ne olduğuna ve günlük hayatımıza nasıl uygulayabileceğimize bakalım:

Reddet (refuse)

Adı üstünde, sıfır atık yaşamı başarmanın ilk adımı atık üretmemek. “Al, kullan, at” yaklaşımını benimsemiş doğrusal ekonomi modeliyle işleyen dünyamızda atık üretmeden yaşayabilmek için çaba sarf etmemiz gerekiyor. Bu noktadaki en değerli çaba ise, atık üretecek her türlü yaklaşımı reddetmek. 

Alışveriş alışkanlıklarınızı gözden geçirin. Alışveriş yaparken dünyaya karşı sorumlu olduğunuzu unutmayın. Doğa dostu ve akıllı tercihler yapın.

Paketlenmiş ürünleri tercih etmeyin. Mümkün olduğunca yerel üreticilerin paketsiz ürünlerini tercih edin.

Tek kullanımlık plastik ve kağıt bardakları kullanmayın. 

Tek kullanımlık plastik pipet kullanmayın.

Azalt (reduce)

Sıfır atık yaşam tarzına ulaşmak için atılacak ikinci adım, daha az alışveriş yaparak gereksiz tüketimi azaltmak.

Çok gerekli olmadığı sürece alışveriş yapmaktan kaçının.

Sahip olduğunuz her şeye iyi bakın ki onları daha uzun süre kullanabilin.

Bu atasözünü hatırlayın: “Azı karar, çoğu zarar.”

Yeniden kullan (reuse)

Sıfır atık yaşam tarzına ulaşmak için atılacak bir sonraki adım, sahip olduklarımızı yeniden kullanmak. Tüketiciler olarak atık sahalarına daha fazla çöp göndermemek birincil sorumluluğumuz. Hatırlamak gerekir ki adeta bir hastalık gibi güzelim dünyamızı saran ‘tek kullanımlık ürünler‘den önce de bir hayatımız vardı. Şimdi her gün karşımıza çıkan tek kullanımlık ürünlere, yeniden kulllanılabilen ürün örnekleriyle karşılık verelim:

Plastik su şişelerini kullanmayın. Camdan veya paslanmaz çelikten bir su şişesi edinin.

Dışarıda yemek yerken veya seyahat ederken plastik çatal-bıçak seti kullanmayın. Kendinize ahşap çatal-bıçak takımı edinin ve nereye giderseniz gidin yanınıza alın.

Alışverişte plastik poşetleri kullanmayın. Şu an evinizde olan plastik poşetleri kullanılamaz hale gelene kadar kullanın ve ardından tekrar kullanılabilir bez torba ya da file çantaları kullanmaya başlayın.

Plastik ambalaj ile paketlenmiş gıdaları, meyve ve sebzeleri satın almayı bırakın. Alın elinize bez çantalarınızı, cam kavanozlarınızı ve tutun pazarın yolunu. Meyve ve sebzenizi, pirincinizi, mercimeğinizi ve daha nicelerini bu bezlere ve cam kavanozlara doldurarak satın alın. Tanıdık geliyor mu? Özellikle bizim kültürümüzde plastik poşetler icat edilmeden önce herkes tarafından uygulanan bir yöntem değil miydi bu? Günümüzde bizlere alternatif olan sunulan bu atıksız ve sürdürülebilir yaşam yaklaşımlarının pek çoğu bir zamanlar bizim kültürde asıl yöntemlerdi, sanırım o değerleri hatırlamanın zamanı çoktan geldi!

Kompost yap, yeniden dik (rot or replant)

Sıfır atık yaşam tarzına ulaşmak için atılacak bir sonraki adım kompost. Yeryüzüne kaynaklarını geri döndürebilmek için kompostlama gerçekten önemli bir adım. Bahçeli bir evde ya da apartman dairesinde yaşıyor olmanız fark etmeksizin yaşam tarzınıza uygun bir kompost yöntemi mevcut. Mutfak atıklarınızı değerlendirmek için bugün farklı kompost yöntemlerini araştırmaya başlayın!

Kompost, temel olarak organik malzemelerin doğal olarak çürümesi ve gübreleşmesi olayı. Böylece bu organik malzemeler besin döngülerinde tekrar yerlerini alıyorlar.

Geri dönüştür (recycle)

5R kuralının son adımı geri dönüştürmek. Geri dönüşüm, sıfır atık yaşam tarzının büyük bir kısmını oluşturmuyor çünkü başarılı bir sıfır atık yaşam geri dönüştürülecek pek de bir atık bırakmıyor. Hem her atığın geri dönüştürülebilir olmamasından hem de geri dönüşüm sistemlerinin bu işlemi gerçekleştirirken enerji ve kaynak kullanmasından ötürü geri dönüşüm, doğa dostu yaşam tarzımızda son çare olmalıdır.

Yeşilist bundan böyle okuyucularının desteğiyle ayakta kalacak.
Siz de Yeşilist’i beğeniyorsanız bize Patreon’dan destek olun.
Yeşilist Patreon Destek Ol


Selda Renda

Merhaba, ben Selda. Kimya mühendisiyim. Western Michigan Üniversitesi'nde Endüstri mühendisliği üzerine master, Sürdürülebilirlik üzerine de yan dal yapıyorum. Sürdürülebilirlik benim için kendimizi ekosistemin bir parçası olarak görmeyi ve doğa ile uyum içerisinde yaşamayı öğreten bir yaşam felsefesi. Doğaya, özümüze dönmeyi hatırladığımızda ve paylaşarak birbirimizden öğrendiğimizde hepimiz için daha yaşanabilir bir dünya inşa edebileceğimize ve bu gezegenin güzelliklerini gelecek nesillere de aktarabileceğimize inanıyorum.

Yorumlar kapatıldı.

Daha fazla Doğal Kaynaklar, Ekoloji, Ev ve Bahçe, Geri Dönüşüm, Gıda, Gıda Gündemi, Hayat, İklim Değişikliği, Kişisel Bakım, Moda, Ofis
Okyanus hakkında aydınlatıcı ve şaşırtıcı 10 gerçek

Gözlerinizi kapatın. Bir sonsuzluk hayal edin. Büyük ihtimalle gözünüzün önüne ilk gelen, gezegenimizin büyük çoğunluğunu kaplayan, canlı çeşitliliğinin en temel...

Kapat