Kutup girdabı gücünü kaybediyor: Avrupa donuyor, Kuzey Kutbu yanıyor

Kuzey Kutbu’nda güneşin neredeyse görülmediği şu dönemlerde yaşanan sıcak hava dalgası, sadece kutupları ısıtmakla kalmıyor aynı zamanda Avrupa’daki kar fırtınalarına da yol açıyor. Her ne kadar bu durum teknik olarak çok sıradışı olmasa da, iklim değişikliği donmuş kuzey topraklarını yalıtan kutbi girdabı artık daha sık kırmaya başlıyor.

Mart ayına kadar güneş görmeyen Kuzey Kutbu, bu sıralar Sibirya bölgesi normalden 35 derece yüksek sıcaklıkları ile rekor kırmış durumda. Grönland bu mevsimde ilk defa daha önceki yıllardan 3 kat daha uzun bir süre, 61 saat boyunca donma sıcaklığının üstünde zaman geçirdi.

Bu değişiklikleri inceleyen uzmanlar bu durumu garip ve şok edici olarak tanımlıyor. Pennsylvania Eyalet Üniversitesi Küresel Sistem Bilimleri Merkezi yöneticisi Micheal Mann, bu durumun anormallikler içerisinde bir anormallik olarak tanımlıyor.

Kuzey Kutbu’nun iklim değişikliğinin etkilerinin en güçlü şekilde hissedildiği yer olduğunu belirten Mann, kutupta yaşanan sıcak hava dalgasının ciddi bir mesaj verdiğini savunuyor. Genel olarak haberler Avrupa’daki soğuk hava dalgasına pozitif bir dille yaklaşırken uzmanlar, bu durumun kuzeyde olması gerekenlerin olmamasından kaynaklandığını belirtiyor.

Kutup girdabının gücüne ve sıcak hava dalgalarını dağıtan rüzgarların döngüsüne bağlı olarak Kuzey Kutbu’ndaki sıcaklıklar oynasa da, küresel ısınmanın artık kesinleşmiş 1 derecelik artışı burada kendini 3 derecelik bir artış olarak gösteriyor. Bu durum ise buz kütlelerinin her yıl %13,2 oranında erimesine ve kutuplarda buz yerine daha çok su kütlesinin oluşmasına yol açıyor.

Artık gücünü ve dengesini kaybeden kutup girdabını inceleyen bazı bilimadamları ise “sıcak Kuzey Kutbu, soğuk kıtalar” hipotezini savunmakta. Bu hipoteze göre kutup girdabı artık daha çok sıcak havayı içine çekip, soğuk havayı dışarı atabilir. Bunun bir örneğinin şu anda Avrupa’da yaşanan soğuklar olduğu belirtiliyor.

Her ne kadar bu hipotez elinde şimdilik kesin bir kanıt bulundurmasa da, “Doğu’dan gelen canavar” olarak adlandırılan bu soğuk hava dalgası bu hipotezin iklim modellerine tam anlamı ile uymakta.

“Doğu’dan gelen canavar” bir çok ülkede karmaşaya yol açtı. Birleşik Krallık, Romanya ve Hırvatistan’da yüzlerce okul tatil edilmiş, tren yolculukları ve uçuşlar iptal olmuş ve hatta polis bazı yolları tehlikeli olduğu için kapatmış durumda.

Bu sistem aynı zamanda İtalya, İsviçre, Fransa ve Almanya gibi ülkeleri de etkiliyor. Roma 1980’lerden beri ikinci defadır kar tuttu ama dün karın yerini buzlanmalar aldı.

Türkiye Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün açıklamasına göre bugünden itibaren İstanbul’un da yeni sistemin etkisi altına gireceği ve gün boyu zaman zaman kuvvetli olması beklenen sağanak yağışların, akşam saatlerinden sonra karla karışık yağmur ve kar yağışına döneceği tahmin ediliyor.

Kar yağışının Perşembe sabah saatlerine kadar etkili olduktan sonra yerini soğuk bir havaya bırakarak terk etmesi beklenen İstanbul’da, Çarşamba gecesi, Perşembe günü ve Cuma sabah saatlerine kadar hava sıcaklıklarının sıfırın altına düşmesi bekleniyor. Buzlanma don olayı meydana geleceğinden trafik de meydana gelebilecek olumsuzluklara karşı dikkatli ve tedbirli olunması tavsiye edildi.

Yeşilist bundan böyle okuyucularının desteğiyle ayakta kalacak.
Siz de Yeşilist’i beğeniyorsanız bize Patreon’dan destek olun.
Yeşilist Patreon Destek Ol


Görkem Gömeç

Boğaziçi Üniversitesi ve SUNY Binghamton'da Küresel ve Uluslararası İlişkilerden sonra İsveç'te Uppsala Üniversitesi'nde Sürdürülebilirlik üzerine master yaptı. Teknoloji, kitlesel değişim ve akıllı politikalar ile çözümler bulabileceğimize inanıyor.

Bir cevap yazın

Daha fazla Ekoloji, İklim Değişikliği
İklim değişikliği hakkında her şey – Bölüm: 2

IPPC raporlarına göre, ortalama küresel iklim sıcaklığı 1880 yılından 2012 yılına kadar geçen dönemde 0,85 C⁰’lik bir artış gösterdi. Yukarıdaki...

Kapat