1896’dan 2012’ye: Olimpiyat oyunlarında neler oldu?

Oyunlara çırılçıplak katılanlar kimler? Nereden çıktı bu maskotlar? Hangi oyunlar, neden iptal edildi? 70 yaşında binici bir kadın pistte ne arıyor? Jamaikalı kızak takımı olur mu?

Buyurun size, başından bugüne olimpiyat oyunlarında yaşanan tuhaf tuhaf onlarca hikâye…

olimpiyat1

  • Antik Yunan’da yapılan ilk olimpiyatlarda, tüm sporcular müsabakalara çıplak katılıyorlardı, yalnızca müstehcen bölgeler bir parça bezle kapatılıyordu. Bunun bir sonucu olarak bekar kadınların olimpiyatları izlemesi kesinlikle yasaktı.
  • Olimpiyat halkalarının ikisini temsil eden Afrika ve Güney Amerika kıtalarında henüz hiç olimpiyat düzenlenmedi. Bu durum 2018 Rio de Janerio olimpiyatlarında değişecek.
  • Yıllar içerisinde olimpiyatları konu alan kırkın üzerinde sinema filmi çekildi. Olimpiyatlar
  • rı konu alan ilk film, 1925 yapımı Nine and Three Quarter Seconds (9,45 Saniye) idi ve filmde gerçek bir olimpiyat şampiyonu olan Carlie Paddock da oynuyordu.
  • Olimpiyat maskotu kavramı henüz 1968 yılında, Meksika’nın olimpik mesajları kırmızı jaguar ve beyaz güvercin ikonları yardımıyla vermesi ile ortaya çıktı.
  • Olimpiyat oyunlarının ülke adı yerine organizasyonun düzenlendiği şehrin adı ile anılması Antik Yunan’ın şehir devleti konseptinden geliyor.
  • Televizyonda yayınlanan ilk olimpiyat 1936 Berlin Olimpiyatları olsa da 1960 yılındaki CBS yayınına kadar hiçbir Olimpiyat Amerikan televizyonunda yayınlanmadı.

olimpiyat2

  • Açılış töreninde meşale taşıyan ilk kadın 1968 Meksika olimpiyatlarındaki Norma Basilio oldu.
  • Fransızlar daha uygun olacağını düşündüğünden, 1904 Paris oyunlarında kazanan sporculara madalya yerine ünlü ressamların resimleri hediye edildi.
  • Geçen 117 yıl içinde üç olimpiyat (1916 Berlin, 1940 Helsinki ve 1944 Londra) I. ve II. Dünya Savaşları nedeniyle iptal edildi.
  • Olimpiyatlara ‘uyuşturucu’ karışmasının ilk örneği 1968 Meksika oyunlarında gerçekleşti (ne olaylı seneymiş…). Şüphe edilen ‘uyuşturucu’ ise İsveçli atlet Hans-Gunnar Liljenwall’ın yuvarladığı birkaç bardak biraydı.
  • Siz de Olimpiyat meşalesinin ilk başta Antik Yunan’ın Olympia’sından stadyuma taşındığını düşünenlerden misiniz? Yanılıyorsunuz. Meşale geleneği 1936 Berlin oyunlarında Carl Diem tarafından ortaya atıldı.
  • Olimpiyatlardan kaldırılan oyunlar şöyle: tug-of-war, pelote bisque, kriket, polo ve güvercin vurma.

olimpiyat3

  • 1896’da düzenlenen ilk olimpiyatta yalnızca dokuz dal bulunuyordu: Atletizm, bisiklet, jimnastik, eskrim, atış, yüzme, tenis, halter ve güreş. Ardından 1928-1988 arasında 60 yıl boyunca tenis nedense listeden çıkarıldı.
  • Karayiplerin tropikal cenneti Jamaika, 1988 Calgary oyunlarına kimsenin varlığına anlam veremediği bir kızak takımı ile katıldı. Jamaika’nın bu hareketi daha sonra John Candy’nin koçu canlandırdığı Cool Runnings isimli komedi filminin ilham kaynağı oldu. Gerçekte ise takım daha sonra Fransa ve Norveç oyunlarına da katıldı ve ardından azmin zaferi geldi: 2000 Monako oyunlarında takım altın madalyaya kavuştu.

olimpiyat4

  • Modern olimpiyatların ilk şampiyonu İrlanda asıllı bir Amerikan vatandaşı olan James Brendan Connoly oldu. Connoly, öğrencisi olduğu Harvard Üniversitesi, o kadar uzun bir süre devamsızlık yapamayacağını belirttiğinde, bir dakika bile düşünmeden okulu bıraktı. 52 yıl sonra Harvard kendisini ‘onursal doktora’ ile ödüllendirdiğinde ise ödülü geri çevirdi.
  • Yeni Zelanda, Avusturalya, Arjantin ve Şili’de gayet uygun lokasyonlar bulunmasına rağmen, kış olimpiyatları hiçbir zaman Güney Yarım Küre’de düzenlenmedi.
  • “Wilma Rudolph” henüz yalnızca dört yaşındayken çocuk felcine yakalandı. Azmi ve annesinin çabalarıyla hastalığı atlatan Wilma, önce 1956 Melbourne olimpiyatlarında 400 metrede bronz madalya kazandı, ardından 1960 Roma oyunlarında 200 metrede dünya rekoru kırdı ve altın madalya kazandı. Aynı yıl Wilma 100 metrede de birinciliğe imza attı.
  • 1908 yılında maraton uzunluğu tam olarak 26 mil (41.842,944 metre) olarak belirlendi. Ardından düzenlenen Londra oyunlarında kraliyet ailesi oturduğu yerden bitiş noktasını tam olarak göremediğinden organizatörler maratona 385 yarda (0,914 metre) ekleyerek bitiş noktasını kraliyet ailesinin tam önüne çekti. Maraton o zamandan beri 26 mil 385 yarda olarak koşuluyor.

olimpiyat5

  • Amerikalı yüzücü Michael Phelps, 2008 Pekin oyunlarında tam sekiz altın madalya kazanarak, bir olimpiyat oyununda tek başına en çok madalya kazanan sporcu ünvanını elde etti. Phelps’den önce rekoru yine Amerikalı bir yüzücü olan Mark Spitz yedi madalya ile elinde bulunduruyordu.
  • 1960 Roma oyunlarında maratonu 02:15:16 sürede birincilikle bitiren erkek sporcu Etiyopyalı Abebe Bikila oldu. Tuhaf olan Bikila’nın maratonu çıplak ayakla koşmuş olması… Kendisi aynı zamanda olimpiyatlarda altın madalya kazanan ilk Afrikalı.
  • 1972 Münih oyunlarında İsrailli sporcuların bir kısmı önce bir grup Filistinli tarafından rehin alındı, ardından aynı grup tarafından öldürüldü.
  • Romanyalı jimnastikçi Nadia Comaneci, üstüste yedi kez 10 puan alan ilk sporcu.
  • Büyük Britanyalı, Hilda Lorna Johnstone şimdiye kadar olimpiyat oyunlarına katılmış en yaşlı kadın. Kendisi 1972 oyunlarına, 70 yaşında bir binici olarak katıldı.
  • Olimpiyat oyunlarının en yaşlı katılımcısı İsveçli Oscar Swahn. Kendisi 1920 Antwerp oyunlarına 72 yaşında bir atıcı olarak katıldı.
  • 1896 Atina olimpiyatlarına hiçbir kadın oyuncu katılmadı. Kadın sporcuların katılımına izin verilen ilk olimpiyat 1900 Paris oyunları.
  • Oyunların en genç kayıtlı katılımcısı ise 1896 Atina oyunlarına jimnastikçi olarak katılan Dimitrios Loundras. Kendisi 10 yaşında katılım göstererek en genç oyuncu ve madalya sahibi ünvanlarını kazandı ve yüz yılı aşkın süredir rekorunu kimse kıramadı.

 

 

Yeşilist bundan böyle okuyucularının desteğiyle ayakta kalacak.
Siz de Yeşilist’i beğeniyorsanız bize Patreon’dan destek olun.
Yeşilist Patreon Destek Ol


Deniz Aytekin

Boğaziçi Üniversitesi'nde felsefe okudu. Müzik, edebiyat, felsefe ve çevre konularında yazarlık ve editörlük yapıyor.

Bir cevap yazın

Daha fazla Gündem, Hayat, Kent, Spor
Siyah kuğu, beyaz gelinlik, yeşil düğün

Geçtiğimiz günlerde evlenen Portman, düğününde çevre duyarlılığını gösterdi.

Kapat