Katil balinaların yarısı kirlilik nedeniyle yok olmaya mahkum

Kullanımı yıllarca önce yasaklanan poliklorlu bifeniller (PCB) hâlâ birçok canlı türü için ölümcül tehdit oluşturuyor. Yapılan yeni bir araştırmada tüm dünyadaki katil balina nüfusunun yarısının okyanuslardaki PCB miktarı nedeniyle yok olmaya mahkum olduğunu ortaya çıktı.

TIKLAYIN: Orkalar (katil balina) hakkında bilmediğiniz 5 gerçek

En zararlı kalıcı organik kirleticilenden (KOK) biri olan poliklorlu bifenillerin kullanımı yasak olmasına rağmen şimdiye kadar üretilenler okyanuslara karışmaya devam ettiği için ekosistem üzerindeki yok edici etkileri sürüyor. Besin zincirinin tepesinde biriken PCB’lerden en çok etkilenen canlılar ise katil balinalar. Ölümcül risk taşıyan bu kirletici anne sütü ile yavru balinaların bünyesine de yüksek oranda taşınıyor.

Yapılan araştırmada incelenen balinaların vücudunda, güvenli miktarın 100 katı kadar PCB’ye rastlandı. Endüstriyel faaliyetlerin yapıldığı kıyıların yakınında yaşayan katil balinaların önümüzdeki 30-50 yıl içerisinde tamamen yok olabileceği düşünülüyor.

Dünyanın en geniş yaşam alanlarına sahip canlı türlerinden biri olan katil balinalar Kuzey Denizi ve İspanya açıklarındaki varlığını yitirdi bile. Araştırmaya göre İngiltere, Japonya, Brezilya, Cebelitarık ve Kuzey Doğu Pasifik’teki katil balinalar da çok büyük tehlike altında. Katil balinaların türünün devamı için tek umut Kuzey Buz Denizi. Katil balinaların üreme çağına gelmesi 20 yıl, hamilelikleri de 18 ay sürdüğünden durum iyice güçleşiyor.

Zoological Society of London’dan Paul Jepson bu durumun katil balinalar kıyamet anlamına geldiğini söylüyor. Kalıcı organik kirleticilerin bertarafı için acilen küresel bir plan yapılmazsa bu etkiyi birçok canlı türünde görmemiz olası.

Poliklorlu bifeniller (PCB) nedir?
PCB yani poliklorlu bifeniller, 1920’lerden itibaren yaygın olarak üretilen ve 1970’lerde zararlarının fark edilmesi üzerine üretimi ve kullanımının yasaklanması gündeme gelen kalıcı organik kirleticilerdir. Ana kullanım alanları elektrik motorları, kablolar ve bazı boyalardır. Hayvanlar ve insanlarda kanser; üreme problemleri; bağışıklık, endokrin ve nörolojik sistemleri üzerindeki zararlarının ispatlanması sonucunda 2001 yılında imzalanan Stockholm Sözleşmesi kapsamında diğer kalıcı organik kirleticiler (KOK) ile birlikte yasaklanmıştır.

 



Deniz Aytekin

Boğaziçi Üniversitesi'nde felsefe okudu. Müzik, edebiyat, felsefe ve çevre konularında yazarlık ve editörlük yapıyor.

Yorumlar kapatıldı.