Plastik sektörü sağlığımızı tehdit ediyor

Şimdilerde plastik bebek şişelerinin ve damacanaların üzerinde yeni bir ibare var: “BPA’sızdır”. BPA, yani bisphenol A, vücuttaki hormanları taklit eden bir endokrin bozucu. Bu endokrin bozucular, gerek yetişkinlerde gerek çocuklarda bilhassa östrojeni mimikleyerek, kardiyovasküler, nörolojik ve hormonal bozukluklara yol açıyorlar.

biberonla-besleme-hakkinda-bilmeniz-gerekenler-6767

Yakın zamana kadar çocuk biberonlarından su damacanalarına kadar hayatımızın en içindeki plastiklerde BPA’ya rastlamak mümkündü. Yapılan araştırmalarda BPA’nın vücudumuza sadece gıdamızla ya da kullandıklarımızla değil, havadan ve tozdan da kolayca bulaşabileceği ortaya çıktı. Dahası azıcık BPA’yla bile hormonlar bozulabiliyor, şeker hastalığı, üreme ve nörolojik problemler ortaya çıkabiliyor. Ancak BPA’nın ne feci bir şey olduğu meydana çıkınca, ortaya BPA’sız olan yeni bir plastik türü çıktı.

Tritan olarak bilinen, bu yepyeni harika(!) madde ise trifenil fosfat (Triphenyl phosphate) içeriyor. Amerikalı Eastman şirketi tarafından piyasaya sürülen bu kimyasalın sentetik östrojen olup olmadığını da yine Eastman test ettiriyor ve bir habere göre bunun BPA’dan bile daha zararlı bir östrojenik olabileceğini bildiriyor.

Pek tabii ki bu bulgular hiçbir zaman su yüzüne çıkmıyor. Benzer test sonuçları da halkla paylaşılmıyor.

56789

Yine Tritan üzerine Thomas Osimitz adında bir toksikolojistin yaptığı araştırmada, östrojenik aktiviteye rastlanmıyor. Ama hemen sevinmeyin. Çünkü bu araştırmayı Eastman şirketi, yani Tritan maddesini üreten kurum yaptırmış. Daha da harikası, Osimitz deneylerinde östrojene tepki vermeyen fareler kullanmış. Peki şimdi bu araştırmanın neresine inanalım?

Fakat bilim insanları plastiğin hangi türü ile test yaparsa yapsın, aslında hemen hepsinin sonucu belli.

2011 Mart ayında Environmental Health Perspectives makalesinde görüldüğü üzere 455 ayrı ürün üzerinde yapılan testlere göre, ki bu test edilen ürünlerin birçoğu tritandan yapılıyor, %72’sinde sentetik östrojenler bulunuyor.

2009 yılında iki Alman toksikolojisti sentetik östrojene maruz kaldıklarında daha çok embriyo üreten bir salyangoz cinsi üzerinde PET şişeleri test ediyorlar. Ve PET şişelerin içinde duran salyangozların camda duranlara oranla 2 kat daha fazla embriyo ürettikleri ortaya çıkıyor.

2341(1)

BPA’ye bir alternatif olarak da BPS çıkarılmış. Onun da aklandığı söylenemez. Şimdi ise bir grup bilim insanı, TIPED (Tiered Protocol for Endocrine Disruption) adında bir porotokolle bütün bu yeni kimysalları beş ayrı evrede test edeceklermiş. Bağımsız laboratuvarların test yapacağı bu protokolde tüm bu kimyasalları, isteyen plastik şirketleri test ettirebilecekmiş. TIPED kurucuları bile plastik üreticilerinin buna razı olacaklarına inanamıyorlar.

Öyle ya da böyle, kim ne derse desin, plastik sektörü sağlığımız üzerinden bir oyun oynuyor. Hem de çok çirkin bir oyun. Bana kalırsa plastiğin hiçbir türü iyi değil. Ama aklınıza bu Tritan denilen şey de Türkiye’de var mı sorusu takıldıysa hemen merakınızı gideriyim. Evet, var. Türk Plastik Sanayisi ise gittikçe daha çok plastik tüketilmesinin yararlarından ve bunun ekonomimiz için iyiliklerinden bahsediyor. Plastiğin hammaddesini, doğada yok olmamasını filan geçtim. Peki ya sağlığımız?

Plastik dediğimiz yüksek ısıya maruz kaldığında (ki bu ısı kaynağı güneş ışığı da olabilir) içindeki kimyasallar çözülüyor. Şimdi ne yapacağız diyorsanız, tavsiyemiz camdan ve paslanmaz çelikten vazgeçmemeniz olur.

Kaynaklar:

http://www.insidehighered.com/news/2013/07/08/lawsuit-filed-against-two-labs-founded-ut-austin-professor-raises-questions-conflict#sthash.bnU8S0wo.dpbs

http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22343188

http://www.motherjones.com/environment/2014/03/tritan-certichem-eastman-bpa-free-plastic-safe?page=2

http://www.npr.org/blogs/health/2012/07/30/157592882/legal-battle-heats-up-over-whose-plastic-consumers-should-trust

http://sbi.oregonstate.edu/education/su09interns/Dornath.pdf

http://www.nature.com/news/toxicology-the-plastics-puzzle-1.15038

 

Yeşilist bundan böyle okuyucularının desteğiyle ayakta kalacak.
Siz de Yeşilist’i beğeniyorsanız bize Patreon’dan destek olun.
Yeşilist Patreon Destek Ol


Ergem Şenyuva

İstanbul'da doğdum büyüdüm. Hep bu şehri, kültürel ve doğal mirasını koruma derdindeydim. Bir yandan yeşili ve doğayı nasıl gelecek nesillere bırakırız kaygım vardı. 2006 senesinin sonunda hayatımı değiştiren olay oldu ve kızım doğdu. Yaptığım her şeyi sorguladığım ve tekrardan en başa döndüğüm bir dönemden sonra, kurumsal hayata veda ettim. 2009 yılında Al Gore'un iklim değişikliğiyle mücadeleyi hedefleyen Climate Project derneğinin Türkiye temsilcisi oldum. İklim değişikliğini ve yaşadığımız dünyanın nelerle karşı karşıya olduğunu fark ettikçe, elimi taşın altına sokma zamanı geldi diye düşündüm. 2010 yılının sonunda Yeşilist'i kurdum. Bizden sonraki nesillere yaşanabilir bir dünya bırakabileceğimize, hepimizin atabileceği küçük adımlarla büyük şeyler başarabileceğimize inanıyorum.

Bir cevap yazın

Daha fazla Çocuk ve Bebek, Ekoloji, Geri Dönüşüm, Sağlık
Kuzguncuk Bostanı’nda bir garip ‘budama’

Kuzguncuklular tepkili.

Kapat